Projekt uderzający w dopalacze przyjęty

114 nowych substancji psychoaktywnych, które stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, jednoznaczny zakaz przywozu do Polski środków zastępczych i substancji psychoaktywnych, a także ograniczenie dostępności produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza zawierających w składzie te substancje to jedne z najważniejszych postanowień przyjętego przez Radę Ministrów projektu nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw.


Nowe przepisy mają dostosować procedury związane z profilaktyką oraz zwalczaniem wytwarzania i obrotu substancjami o działaniu psychoaktywnym do tych obowiązujących w większości państw Unii Europejskiej. Zmiany powinny ograniczyć możliwość przywozu do Polski środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Ustawa wprowadza nową definicję substancji psychoaktywnej zgodnie z decyzją Rady 2005/387/WSiSW. Będzie nią substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym, działająca na ośrodkowy układ nerwowy.

W projekcie zdefiniowano ziele konopi innych niż włókniste. Nowelizacja zakłada, że kontroli będzie podlegała każda forma ziela konopi, zawierająca powyżej 0,2 % THC, czyli delta-9-tetrahydrokannabinolu. Usunięto w ten sposób trudności interpretacyjne dotychczasowego przepisu, który wprowadzał podział konopi ze względu na etapy wegetacyjne tej rośliny. W sytuacji, gdy w zmielonym suszu znajdują się rośliny nieposiadające THC oraz inne, zawierające powyżej 0,2 % tej substancji, pod uwagę brana będzie wartość THC w całej kontrolowanej próbce suszu. Ponadto w wykazie środków odurzających i w wykazie substancji psychotropowych uwzględniono 114 nowych substancji psychoaktywnych, które stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Zniesiony zostanie obowiązek zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli przez Państwową Inspekcję Sanitarną u przedsiębiorców podejrzanych o wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Dzięki tej zmianie, wprowadzonej do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ma się wzmocnić skuteczność przeprowadzanych kontroli w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego.

Pojawią się istotne ograniczenia możliwości przywozu do Polski środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. Zgodnie z obecnym stanem prawnym zakazane jest jedynie wytwarzanie i wprowadzania do obrotu środków zastępczych, nie istniał natomiast zakaz ich przywozu. Kontrolą przestrzegania tej regulacji ma się zajmować Służba Celna.

Powstanie zespół do oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych, który ma działać przy Ministrze Zdrowia. W jego skład wejdą eksperci i specjaliści z zakresu nauk chemicznych, farmakologii, toksykologii klinicznej, psychiatrii, nauk społecznych i prawnych. Zespół zajmował się będzie wypracowywaniem opinii na temat potencjalnego zagrożenia związanego z używaniem określonych substancji. Na podstawie ocen i rekomendacji zespołu będą podejmowane decyzje o sprawowaniu kontroli nad określonymi substancjami i o zamieszczaniu ich w wykazie środków odurzających lub w wykazie substancji psychotropowych.

Zmiany dotyczyć też będą Prawa farmaceutycznego. Chodzi o ograniczenie możliwości wydawania produktów leczniczych zawierających w składzie substancje o działaniu psychoaktywnym o kategorii dostępności OTC, czyli dostępnych bez recepty. Przepisy ustanawiają maksymalny poziom zawartości tych substancji niezbędny do przeprowadzenia skutecznej terapii, w dopuszczalnym okresie bezpiecznego leczenia dla jednej osoby, oraz ograniczają ich wydawanie w ramach jednorazowej sprzedaży. Wyjątek stanowią te same produkty lecznicze wydawane z przepisu lekarza, gdyż w tym przypadku lek ma być wydawany w ilości wskazanej na recepcie.

Ograniczenia w wydawaniu produktów leczniczych dostępnych bez recepty, ze względu na maksymalny poziom zawartych w nich substancji psychoaktywnych, wejdą w życie 1 stycznia 2017 r. Produkty lecznicze, wprowadzone do obrotu przed dniem wejścia w życie nowych regulacji, będą znajdować się w obrocie detalicznym w ustalonym dla nich terminie ważności. Po 1 stycznia 2017 r. będą jednak wydawane wyłącznie w ilości jednego opakowania.

Farmaceuci i technicy farmaceutyczni mają informować o sposobie dawkowania oraz możliwych zagrożeniach i działaniach niepożądanych związanych ze stosowaniem wydawanych produktów leczniczych, które zawierają w składzie substancje psychoaktywne. Farmaceuta lub technik farmaceutyczny będzie mógł też odmówić wydania leku tej samej osobie, w ramach kilku transakcji sprzedaży jednego dnia, gdy uzna, że produkt może zostać wykorzystany w celach pozamedycznych, powodujących zagrożenie dla zdrowia i życia.

Minister Zdrowia w rozporządzeniu określi wykaz substancji o działaniu psychoaktywnym oraz maksymalny poziom ich zawartości w produkcie leczniczym, niezbędny do przeprowadzenia skutecznej terapii, w dopuszczalnym okresie bezpiecznego leczenia dla jednej osoby. Wydawanie produktów leczniczych zawierających substancje o działaniu psychoaktywnym o kategorii dostępności OTC będzie należało wyłącznie do farmaceutów i techników farmaceutycznych, a sprzedaż detaliczna wyżej wymienionych produktów zostanie ograniczona do aptek ogólnodostępnych i punktów aptecznych. Za wydawanie produktów leczniczych bez ograniczeń w zakresie ustalonych poziomów maksymalnej zawartości substancji psychoaktywnej ma grozić kara do 50. 000 złotych.

Szerzej na ten temat pisałem w artykule "Leki psychoaktywne już nie zastąpią dopalaczy".


autor/ źródło: Wojciech Haniszewski

Wojciech Haniszewski

Adwokat Wojciech Haniszewski to dyrektor zarządzający Kancelarii Prawnej LexFirma.pl w Krakowie. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu…


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Jak skrócić kolejki do lekarzy?


Samo zwiększenie nakładów na usługi medyczne nie przyniesie skrócenia kolejek do lekarzy - mówili uczestnicy debaty zorganizowanej w poniedziałek…



Kolejne Akademie NFZ we wrześniu

Zespół pęcherza nadreaktywnego - choroba 3 milionów…

Komputery przegrywają z lekarzami przy stawianiu…

Obrót sfałszowanymi produktami leczniczymi ma być…

Polscy cukrzycy nadal bez dostępu do nowoczesnego…

Polscy naukowcy opracowali test do wykrywania lekooporności…

Rzecznik Praw Pacjenta o dostępie do dokumentacji…

Prawidłowy poziom cukru we krwi nie chroni przed…

Prezes NRL pyta ministra finansów o wyjaśnienia…