Przepisy o gromadzeniu danych dawców szpiku zaskarżone do TK

Trybunał Konstytucyjny 22 lipca zajmie się gromadzeniem danych osobowych potencjalnych dawców szpiku. Przepisy zaskarżyła w zeszłym roku Rzecznik Praw Obywatelskich, według której zakres przetwarzania tych danych jest zbyt szeroki.



RPO wniosła do TK o uznanie za niekonstytucyjne przepisów ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów odnoszących się do danych osobowych gromadzonych w rejestrze szpiku i krwi pępowinowej. Rejestr jest prowadzony przez Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw Transplantacji "Poltransplant".

Według Rzecznika umieszczanie w tym rejestrze imion i nazwisk, miejsc urodzenia, adresów zamieszkania oraz numerów PESEL nie jest konieczne, gdyż taki sam katalog danych gromadzony jest już przez ośrodki dawców szpiku. W kraju funkcjonuje 15 takich ośrodków.

Zadaniem ośrodków dawców szpiku, którymi mogą być podmioty lecznicze albo fundacje, jest m.in. pozyskiwanie potencjalnych dawców oraz organizowanie nad nimi opieki. Ośrodki mają także obowiązek niezwłocznie przekazywać do rejestru dane osobowe potencjalnych dawców.

Jednak - zdaniem RPO - dane osobowe dawcy nie mają żadnego znaczenia dla uruchomienia procedury doboru szpiku kostnego dla pacjenta. Ośrodek przypisuje bowiem każdemu dawcy indywidualny kod. Dla potrzeb procedury poszukiwania i dobierania dawcy szpiku kostnego dla biorcy wystarczający jest zatem kod dawcy, data jego urodzenia oraz płeć, którymi to danymi posługuje się większość rejestrów światowych. Ze względu na dobrowolny charakter decyzji o zarejestrowaniu się dawcy szpiku, zwiększone prawdopodobieństwo nieautoryzowanego dostępu do danych może bezpośrednio wpłynąć na zmniejszenie liczby dawców, a tym samym przełożyć się na liczbę skutecznie przeprowadzonych zabiegów przeszczepienia szpiku - zaznaczyła Rzecznik. Niezgodny z Konstytucją, według RPO, jest też inny przepis ustawy umożliwiający udostępnienie danych z rejestru Ministrowi Zdrowia i Krajowej Radzie Transplantacyjnej.

Z argumentacją RPO w dużej części nie zgodziła się Prokuratura Generalna w swym stanowisku przekazanym Trybunałowi. Przechowywanie danych potencjalnych dawców w rejestrze centralnym, w tym danych osobowych, jest dodatkowym zabezpieczeniem w sytuacji, gdy ośrodek dawców szpiku rezygnuje z działalności, czego nie można wykluczyć w sytuacji, kiedy funkcję ośrodków dawców szpiku pełnią m.in. prywatne fundacje. Ponadto kilka tysięcy potencjalnych dawców szpiku zdecydowało się zarejestrować w dwóch lub nawet kilku ośrodkach dawców. W związku z tym istnieje konieczność weryfikacji danych potencjalnych dawców w celu uniknięcia wielokrotnej rekrutacji. Taka weryfikacja może się odbywać np. dzięki uzyskiwanym przez rejestr centralny numerom PESEL - wskazano w stanowisku podpisanym przez zastępcę Prokuratora Generalnego.

PG zgodziła się natomiast z częścią wniosku RPO dotyczącą niekonstytucyjności udostępniania tych danych Ministrowi Zdrowia i Krajowej Radzie Transplantacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że dane te są dla tych podmiotów całkowicie zbędne - oceniono.

Sejm w swoim stanowisku do TK wniósł częściowo o uznanie zapisów ustawy za zgodne z Konstytucją, zaś częściowo o umorzenie postępowania.


autor/ źródło: Wojciech Haniszewski

Wojciech Haniszewski

Adwokat Wojciech Haniszewski to dyrektor zarządzający Kancelarii Prawnej LexFirma.pl w Krakowie. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu…


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Anafilaksja jest najcięższym rodzajem alergii. Może zagrażać życiu


Obrzęk, trudności z oddychaniem, duszność, zasinienie skóry, omdlenie, przyspieszone bicie serca – takie objawy mogą świadczyć o tym,…



WHO wzywa: należy zintensyfikować szczepienia przeciwko…

Maciej Hamankiewicz odnosi się do oświadczenia rektora…

Mediator pomoże w rozwiązaniu konfliktu płacowego…

Jest nowa nadzieja w okulistyce?

Wakacyjne infekcje dziecięce

Rozwiążą umowę z dzierżawcą szpitala w Połczynie-Zdroju

Zwrot kosztów leczenia za granicą: nie jest łatwo

Rzeczniczka rządu: szukamy rozwiązania ws. sytuacji…

PPOZ ws. rozporządzenia dot. trzech wzorów deklaracji