Ustawę o ochronie zdrowia psychicznego czeka nowelizacja

Jeżeli osoba ubezwłasnowolniona i jej przedstawiciel ustawowy mają różne zdanie na temat umieszczenia w domu pomocy społecznej, zadecyduje o tym sąd - proponuje Ministerstwo Zdrowia w założeniach projektu noweli ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.



Jak czytamy w projekcie założeń nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, celem proponowanej zmiany jest dostosowanie przepisów do zmienionych uwarunkowań prawnych będących konsekwencją orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Istotą zmian jest zwiększenie gwarancji ochrony praw osób objętych reżimem prawnym ustaw - podkreślił resort zdrowia w dokumencie.

Chodzi o zwiększenie uprawnień osób ubezwłasnowolnionych kierowanych do domów pomocy społecznej (DPS). Jeżeli są one zdolne do wyrażenia opinii w sprawie umieszczenia w takiej placówce, to - zgodnie z nowymi przepisami - będzie wymóg uzyskania ich zgody przed przyjęciem do DPS. W przypadku wniosku opiekuna ustawowego o umieszczenie ubezwłasnowolnionego w DPS i jednoczesnym braku jego zgody - zdecyduje sąd opiekuńczy.

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w październiku 2012 r. rozstrzygał sprawę ubezwłasnowolnionego mężczyzny przeciwko Polsce. Skarżący został ubezwłasnowolniony przez sąd, a następnie, na wniosek opiekuna, umieszczony w domu pomocy społecznej. DPS - na podstawie wewnętrznych przepisów - potraktował przyjęcie mężczyzny jako dobrowolne i niewymagające zatwierdzenia przez sąd. Skarżący przebywał w zakładzie opiekuńczym przez 10 lat, bezskutecznie występując o zwolnienie i o uchylenie ubezwłasnowolnienia. Trybunał uznał, że mężczyzna był zdolny do wyrażania opinii o swojej sytuacji, a umieszczenie go w domu pomocy społecznej, który całkowicie kontrolował jego leczenie, poruszanie się i przysługującą mu rentę inwalidzką, było pozbawieniem wolności naruszającym Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Trybunał stwierdził, że tryb umieszczenia skarżącego w ośrodku był niezgodny z prawem m.in. ze względu na brak zaangażowania sądu.

W projekcie założeń jest również mowa o konieczności zmiany ustawy o wychowaniu w trzeźwości, aby uwzględniała wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący przymusu bezpośredniego w formie unieruchomienia. 24 lipca 2013 r. TK uznał, że przepis dotyczący kwestii stosowania w izbach wytrzeźwień niewymienionych wprost w ustawie środków przymusu bezpośredniego jest niezgodny z Konstytucją. Przymus w formie unieruchomienia osoby, według zakwestionowanych przepisów, polega na obezwładnieniu z użyciem pasów, uchwytów, prześcieradeł lub kaftanów bezpieczeństwa albo innych urządzeń technicznych. Zapis ten przewidywał więc otwarty katalog środków przymusu, co nie jest zgodne z ustawą zasadniczą - potwierdził TK (sygn. akt Kp 1/2013).

Ministerstwo Zdrowia proponuje ponadto, aby w projektowanej nowelizacji doprecyzować zapisy dotyczące możliwości stosowania przymusu bezpośredniego wobec osób wykazujących zaburzenia psychiczne w placówkach innych niż szpitale psychiatryczne, a także przepisy dotyczące wyznaczania lekarzy uprawnionych do oceny zasadności zastosowania przymusu bezpośredniego. W nowych regulacjach miałyby też znaleźć się zapisy dotyczące monitorowania pomieszczenia, w którym realizowany jest przymus bezpośredni w formie izolacji. Chodzi o wskazanie osób mających dostęp do urządzeń i zapisów z monitoringu pomieszczeń, a także zapewnienia właściwego przechowywania i zabezpieczenia zapisu z monitoringu.

Projekt założeń jest w fazie uzgodnień. Uwagi można składać do 3 września.


autor/ źródło: Wojciech Haniszewski

Wojciech Haniszewski

Adwokat Wojciech Haniszewski to dyrektor zarządzający Kancelarii Prawnej LexFirma.pl w Krakowie. Jest absolwentem Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu…


Zobacz też

 Przeczytaj dodatkowo




Nowe obowiązki sprawozdawcze świadczeniodawców wobec NFZ


Z dniem 1 kwietnia 2015 r. ilość danych przekazywanych Narodowemu Funduszowi Zdrowia przez świadczeniodawców istotnie wzrosła. Dotyczy…



Premier zapowiada wsparcie finansowe nie tylko dla…

Zdaniem ekspertów możemy mówić o przełomie w…

Zdaniem doradcy prezydenta projekt ustawy o zdrowiu…

Od stycznia lekarze będą mogli wystawiać e-zwolnienia

Papierowa dokumentacja medyczna do 2017 roku

Genetyczna szczepionka antycholesterolowa

Redakcja

Niewydolność serca u kobiet - wyzwania diagnostyki i terapii. Ogólnopolska Konferencja Sekcji Chorób Serca u Kobiet

Choroby krążenia są główną przyczyną zgonów wśród kobiet w krajach rozwiniętych. Szacuje się, że aż 53% kobiet umiera z powodu chorób układu krążenia. Choroby te jeszcze niedawno, były uznawane za typowo męskie…
Infonfz/Mat. prasowe
Konferencje

Rząd za większą ochroną praw pacjenta - przyjęto…

Seria do infuzji wycofana. O który lek chodzi?